علائم عدم تحمل فروکتوز

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی – یوگنی بلوسوف، متخصص گوارش در روسیه، خاطرنشان می‌کند که عدم تحمل فروکتوز یک اختلال متابولیک است که مانع از جذب موثر فروکتوز توسط بدن می‌شود.

به گفته این پزشک، فروکتوز یک قند طبیعی است که در میوه‌ها، سبزیجات، عسل و شیرین‌کننده‌های افزودنی یافت می‌شود. عدم تحمل فروکتوز دو شکل دارد: هایپرگلیسمی مادرزادی که نادر است و سوء جذب فروکتوز اکتسابی که شایع‌تر است. علائم معمولاً ۱ تا ۳ ساعت پس از مصرف غذا‌های سرشار از فروکتوز ظاهر می‌شوند و شامل نفخ، درد شکم، اسهال، خستگی، سردرد، سرگیجه، حالت تهوع و اختلال در تمرکز هستند.

بلوسوف توضیح می‌دهد که مکانیسم سرگیجه در موارد عدم تحمل فروکتوز با چندین فرآیند پاتوفیزیولوژیکی مرتبط است. فروکتوز هضم نشده توسط باکتری‌های روده تخمیر می‌شود و باعث عدم تعادل میکروبیوم و التهاب می‌شود که بر سیستم عصبی خودکار تأثیر می‌گذارد.

او افزود که اختلال در متابولیسم فروکتوز در برخی از بیماران می‌تواند منجر به کاهش سطح گلوکز خون شود که باعث سرگیجه و ضعف می‌شود. سوء جذب مزمن همچنین می‌تواند در ایجاد التهاب سیستمیک و استرس اکسیداتیو نقش داشته باشد و بر رگ‌های خونی و گردش خون مغزی تأثیر منفی بگذارد.

این پزشک خاطرنشان کرد که روش اصلی برای مدیریت عدم تحمل فروکتوز، اصلاح رژیم غذایی است. توصیه می‌شود مصرف عسل را کاهش داده یا از آن اجتناب کنید و غذا‌های غنی از فروکتوز مانند سیب، گلابی، انبه، کنگر فرنگی، پیاز، برخی میوه‌های خشک و شیرین‌کننده‌ها را محدود کنید. میوه‌های کم فروکتوز مانند موز، پرتقال، توت فرنگی و کیوی به همراه اکثر سبزیجات در حد اعتدال مجاز هستند. همچنین رعایت قانون ترکیب فروکتوز با گلوکز برای بهبود جذب، داشتن دفتر خاطرات غذایی و مصرف پروبیوتیک‌ها برای حفظ تعادل میکروبیوم روده مهم است.

به گفته این پزشک، علل عدم تحمل فروکتوز به نوع اختلال بستگی دارد. هیپرفروکتوز مادرزادی ناشی از جهش در ژن ALDOB است و نیاز به محرومیت مادام‌العمر از فروکتوز از رژیم غذایی دارد. سوء جذب اکتسابی با کمبود ناقل GLUT۵ در روده مرتبط است و می‌تواند در پس زمینه بیماری‌های التهابی مزمن روده، عفونت‌ها، عدم تعادل باکتریایی یا مصرف بیش از حد فروکتوز ایجاد شود. استعداد ژنتیکی عامل اصلی در هر دو مورد است.

بلوسوف تأکید می‌کند که سرگیجه مکرر نه تنها ممکن است نشانه مشکلات دهلیزی یا کم‌خونی باشد، بلکه می‌تواند تظاهر ظریفی از عدم تحمل غذایی نیز باشد. بنابراین، او توصیه می‌کند که در صورت بروز علائم، به ویژه هنگامی که اختلالات گوارشی پس از خوردن میوه یا شیرینی رخ می‌دهد، مشورت با متخصص گوارش برای تشخیص جامع و تدوین رژیم غذایی مناسب برای هر مورد ضروری است.

منبع: روزنامه ایزوستیا