۱۹:۰۸ – ۰۹ فروردين ۱۴۰۵
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی – یک مطالعهی علمی جدید نشان داده است که ویتامین B2، که بدن برای محافظت از سلولهای سالم به آن متکی است، ممکن است جنبهی تاریکی نیز داشته باشد: این ویتامین به سلولهای سرطانی کمک میکند تا در برابر مرگ مقاومت کنند و به رشد خود ادامه دهند.
بدن برای مواد مغذی ضروری به ویتامین B2، که با نام ریبوفلاوین نیز شناخته میشود، وابسته است، اما نمیتواند آن را به تنهایی تولید کند. این بدان معناست که باید از طریق غذا، از جمله لبنیات، تخم مرغ، گوشت و سبزیجات سبز، دریافت شود.
در داخل سلولها، ریبوفلاوین به مولکولهای کوآنزیمی تبدیل میشود که از متابولیسم پشتیبانی میکنند و از آسیب اکسیداتیو محافظت میکنند. این عملکرد کاملاً مفید به نظر میرسد، اما محققان مرکز رودولف ویرشو در دانشگاه وورتسبورگ آلمان کشف کردند که سیستم مرتبط با این ویتامین، که از سلولهای سالم محافظت میکند، میتواند به بقای سلولهای سرطانی نیز کمک کند.
ویتامین B2 از سلولهای سرطانی در برابر مرگ محافظت میکند
ورا اسکاور، دانشجوی دکترا در تیم تحقیقاتی، میگوید: ویتامین B2 نقش مهمی در محافظت از سلولهای سرطانی در برابر فروپتوز، نوع خاصی از مرگ برنامهریزیشدهی سلولی، ایفا میکند.
فروپتوز یک فرآیند کنترلشده از مرگ برنامهریزیشده سلولی است که بدن برای از بین بردن سلولهای آسیبدیده یا مضر به روشی که از التهاب جلوگیری میکند، از آن استفاده میکند. این نوع مرگ سلولی با سرطان و بیماریهای نورودژنراتیو مرتبط دانسته شده است.
برخلاف سایر اشکال مرگ سلولی، فروپتوز زمانی رخ میدهد که آسیب ناشی از آهن به غشاهای سلولی از دفاع آنتیاکسیدانی سلول فراتر رود. سلولهای سرطانی میتوانند با تقویت سیستمهای دفاعی داخلی خود از این سرنوشت فرار کنند.
این مطالعه که در مجله Nature Cell Biology منتشر شده است، نشان داد که متابولیسم ویتامین B2 نقش کلیدی در این دفاعها دارد و نشان میدهد که تداخل با مولکولهای مرتبط با ریبوفلاوین میتواند مقاومت سلولهای سرطانی را در برابر فروپتوز کاهش دهد و هدف قرار دادن تومورها را آسانتر کند.
ویتامین B2 از عملکرد پروتئین FSP1 (که سلولهای سالم را از نوع خاصی از مرگ برنامهریزیشده سلولی به نام آپوپتوز محافظت میکند) پشتیبانی میکند. هنگامی که بدن فاقد این ویتامین است، سلولهای سرطانی بیشتر مستعد مرگ میشوند.
FSP1 یکی از اجزایی است که به محافظت از سلولهای سالم در برابر مرگ کمک میکند و ویتامین B2 از عملکرد این پروتئین پشتیبانی میکند. محققان با استفاده از تکنیکهای ویرایش ژن و مدلهای سلولهای سرطانی دریافتند که وقتی سطح ویتامین B2 کاهش مییابد، سلولهای سرطانی بیشتر مستعد آپوپتوز میشوند.
این موضوع یک استراتژی درمانی بالقوه را پیشنهاد میکند: مسدود کردن متابولیسم ویتامین B2 برای القای انتخابی مرگ سلولهای سرطانی. اما اسکاور خاطرنشان میکند که مهارکنندهای که میتواند این کار را انجام دهد هنوز وجود ندارد.
برای بررسی این ایده، تیم، روزوفلاوین، یک ترکیب طبیعی تولید شده توسط باکتریها که بسیار شبیه به ویتامین B2 است را آزمایش کرد. در آزمایشهای آزمایشگاهی روی سلولهای سرطانی، تیم تحقیقاتی این ترکیب را ارزیابی کرد.
فریدمن آنجلی، رهبر تیم، گفت: نشان داده شده است که روزوفلاوین در غلظتهای پایین باعث مرگ آهن میشود. آزمایشهای ما عملی بودن این مفهوم را نشان میدهد. این یافتهها به یک مسیر بالقوه برای توسعه درمانهای سرطانی که به طور خاص باعث مرگ آهن میشوند، اشاره دارد.
تیم مرکز رودولف ویرچو در حال حاضر در حال برنامهریزی برای توسعه ترکیباتی است که متابولیسم ویتامین B2 را مهار میکنند و آنها را قبل از آزمایشهای بالینی در مدلهای سرطانی آزمایش میکنند.
آنجلی افزود: مرگ آهن نه تنها برای سرطان مهم است. «شواهد فزایندهای نشان میدهد که این ویتامین همچنین در فرآیندهای پاتولوژیک در بیماریهای نورودژنراتیو و آسیب بافتی پس از پیوند عضو یا آسیب ایسکمیک و رپرفیوژن نقش دارد.» درک چگونگی تأثیر متابولیسم ویتامین B2 بر مرگ آهن میتواند پیامدهای گستردهتری برای بیماریهایی داشته باشد که در آنها این نوع مرگ سلولی بیش از حد فعال یا ناکافی است.
منبع: مدیکال اکسپرس
